12 Kasım 2012 Pazartesi

KÜL DURUSU YAPIMI.

Çocukluğumun hayal mayal, çok silik olsada hatırladığım devrelerinde Çarşamba Çayının yanında 'çamaşırhane'ler olurdu. Dere kasabasında bildiğim iki çamaşırhane vardı. Birincisi köyün hemen girişinde Aşağı Caminin lojmanına bitişik, diğeri İmam Böğedi köprüsünün  güney ayağında. Kadınların tokurcak ile çamaşırları dövdüğü bir taş, su ısıtmak için kazanların konduğu üç-dört ocak ve temiz su girişi kirli su çıkışı.. Gayet basit bir yapıydı.

Kadınlar bir önceki çamaşır yıkama işinde kullandıkları suyu ısıttıkları kazanın, altında yanan ateşten geri kalan külleri, ince bir elekle elerlerdi. Sonrasını tam hatırlamasam da çamaşırda kül kullandıklarını biliyorum.

Rahmetli komşumuz vardı. Garaca abıla. Ayşe UÇAR. Aslında garaca lakabı kocasına aitti. Kocası vefat edene kadar "Sorkunlu" diye hitap ederdik. Rahmetliği bir gün Dalamaz'da ocaktan eline aldığı kül ile elini yıkarken görmüştüm.  Meraklı bakışlarımı fark eden teyze gülerek. " eveli sabın mı vardı sanırsın? Aha böyle külle, çivit otuyla yıkardık ellerimizi,  gaysumuzu ( giysi)." dediği hep aklımdadır. Ne zaman ki çok zaman sabun taşımam, dağda bayırda ellerim yağlansa külle yıkarım. Sabun kadar olmasa da dağda iş görürdü.

www.bıcaksanati.com sitesinde Manda Boynuzu Nasıl İşlenir sorusuna cevap ararken  yıllar önce görüp anlamlandıramadığım kül mevzusu çözüme kavuşmuştu.

Anadolu'da yaygın bir  kullanım alanı olan "kül durusu" şöyle oluyormuş meğer.

Tercihen meşe külü bulunup külün üzerine yine tercihen yağmur suyu dökülerek meydana gelen karışımı su  koyulana kadar karıştırıp,yüzüne vuran kömür vs, leri alıp dinlenmeye bırakıyoruz.Bir gün sonra tabana çöken külün üzerinde, şerbet kıvamında ve gayet kaygan bir sıvı elde ediyoruz. Yani kül durusu.

Peki bu kül durusu sadece temizlik amaçlı mı kullanılıyor Elbette değil. Biz bu dede yadigarı formül ile bıçak saplarında kullanmak üzere sakladığımız boynuzları sırası ile yumuşatma, kalıp verme işleminde kullanacağız. Şöyle yapacağız. Elde ettiğimiz kül durusuna boynuzu bırakaracak, zaman zaman istenilen yumuşaklığına kavuşup kavuşmadığını kontrol edeceğiz.

Bu işlem bize  geleneksel olarak kömür ocağında yapılan ısıtma işlemine alternatif olacak. İlk denememizi yaptık. Aşamalar ve sonucu paylaşacağım.




Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More